Klonen is zo’n onderwerp dat steeds terugkomt in sciencefiction. Niet omdat we het allemaal al zo goed begrijpen, maar juist omdat het ons blijft intrigeren. Wat als er een kopie van jou rondloopt? Ben jij dan nog wel uniek? En hoe ver mag je gaan met technologie voordat je in moreel grijs gebied terechtkomt? Films over klonen zijn zelden alleen maar futuristisch, ze gaan juist vaak over identiteit, ethiek en wat het betekent om mens te zijn. Sommige zijn spannend, andere confronterend of juist komisch. Hier zijn tien films over klonen die echt de moeite waard zijn, elk met hun eigen invalshoek.
1. Mickey 17 (2025)
We beginnen met de nieuwste op de lijst. In Mickey 17, gebaseerd op het boek van Edward Ashton, volgen we Mickey Barnes, een zogenoemde vervangbare werknemer. Hij doet gevaarlijke taken op een verre planeet, met het idee dat als hij sterft, zijn lichaam gewoon gekloond wordt. En dat gebeurt ook. Maar dan blijkt dat eerdere versies van Mickey niet echt verdwijnen, en meerdere versies tegelijk bestaan.
Wat deze film onderscheidt, is niet alleen het sciencefiction-aspect, maar vooral de filosofische vraag, wat als jij jezelf tegenkomt? En wie is dan de echte? Regisseur Bong Joon-ho, van Parasite, weet als geen ander hoe je maatschappelijke thema’s in een fantasierijke setting stopt. Een film die je aan het denken zet, zonder in clichés te vervallen.
2. Moon (2009)
Als je houdt van langzame, psychologische sciencefiction met een sterke hoofdrol, is Moon een must. Sam Bell werkt al jaren alleen op een maanbasis, waar hij grondstoffen verzamelt voor de aarde. Hij kijkt uit naar zijn terugkeer, maar vlak voor het einde van zijn missie ontdekt hij, zichzelf. Letterlijk.
De kracht van deze film zit in de eenvoud. Één acteur, Sam Rockwell, draagt vrijwel de hele film, en dat doet hij briljant. Moon is geen actieknaller, maar een stil, beklemmend verhaal over isolatie, identiteit en existentiële twijfel. En het beste, het laat je achter met vragen die nog dagen blijven hangen.
3. The Island (2005)
Michael Bay staat meestal garant voor spektakel en explosies, en ook The Island is daar geen uitzondering op. Maar onder dat laagje actie zit een verrassend interessant idee, wat als je een kloon bent, zonder dat je het weet?
Lincoln Six Echo, Ewan McGregor, en Jordan Two Delta, Scarlett Johansson, leven in een afgesloten gemeenschap en dromen van De Eiland, een utopische plek waar ze naartoe mogen als ze worden uitgekozen. Alleen blijkt dat hele paradijs een leugen te zijn. Ze zijn klonen, gekweekt om als orgaandonoren te dienen voor rijke mensen in de echte wereld.
Het is over-the-top, zeker, maar The Island is ook spannend, onderhoudend en stelt ongemakkelijke vragen over hoe ver mensen gaan voor eigenbelang.
4. Never Let Me Go (2010)
Waar The Island voor actie en adrenaline gaat, kiest Never Let Me Go voor ingetogen drama. Deze film, gebaseerd op de roman van Kazuo Ishiguro, speelt zich af in een alternatieve realiteit waar klonen worden opgevoed om later hun organen af te staan.
Je volgt drie jongeren, Kathy, Tommy en Ruth, op een Britse kostschool. Alles lijkt vredig, tot langzaam duidelijk wordt waarom ze daar zijn. De film is melancholisch, teder en hartverscheurend. Geen lasers of sciencefiction-spektakel, maar een sobere en indringende reflectie op wat het betekent om een gemaakt leven te leiden. De boodschap blijft hangen, zijn klonen minder mens, alleen omdat ze gecreîrd zijn?
5. Oblivion (2013)
In Oblivion speelt Tom Cruise Jack Harper, een technicus die drones onderhoudt op een verlaten aarde. De mensheid is gevlucht na een buitenaardse oorlog, en hij gelooft dat hij een van de laatsten is. Maar dan ontdekt hij iets dat zijn hele wereldbeeld omgooit, letterlijk.
De visuele stijl van deze film is strak en indrukwekkend. De twist zit ergens halverwege en zorgt ervoor dat alles wat je dacht te weten, ineens kantelt. Klonen spelen hierin een sleutelrol, maar wat de film vooral goed doet, is het spelen met geheugen, identiteit en vertrouwen.
6. Multiplicity (1996)
Even iets luchtigers. Multiplicity is een komedie waarin Michael Keaton een overwerkte man speelt die zichzelf laat klonen om meer tijd voor werk, gezin en zichzelf te hebben. Klinkt praktisch, toch? Maar dan blijkt elke kloon zijn eigen versie van hem te zijn, met nét iets andere eigenschappen, en al snel loopt het volledig uit de hand.
Dit is geen diep filosofisch drama, maar het idee blijft leuk, kun je echt een beter leven leiden als je jezelf vermenigvuldigt? Of leidt het juist tot chaos? De film laat op een grappige manier zien dat er maar één iemand is die jouw leven écht kan leven, jijzelf.
7. Blade Runner 2049 (2017)
Hoewel Blade Runner en Blade Runner 2049 technisch gezien gaan over replicanten, kunstmatige mensen, snijdt deze film exact dezelfde thema’s aan als veel kloonverhalen, wie bepaalt wat een mens is? En als je gevoelens, herinneringen en zelfbewustzijn hebt, ben je dan minder waard als je gemaakt bent?
In het vervolg op de originele film uit 1982 speelt Ryan Gosling een blade runner die zelf ook geen echte mens blijkt te zijn. De film is traag, filosofisch en visueel adembenemend. Het stelt vragen waar je geen snel antwoord op krijgt, maar waar je wél over blijft nadenken.
8. Gemini Man (2019)
Will Smith tegenover Will Smith. In Gemini Man wordt een elite-sluipschutter achtervolgd door een jongere versie van zichzelf, gekloond en getraind om hem te doden. De film combineert sciencefiction met actie en persoonlijke drama, en probeert de kloonkwestie op een directe manier te verkennen, kun je jezelf verslaan? En wat als je kloon denkt dat hij jou moet uitwissen om te overleven?
De digitale verjonging van Smith is opvallend, al vinden sommigen het onwennig. Toch blijft het idee interessant, als je jezelf tegenover je jongere ik zou zetten, wat zou je dan zeggen, of doen?
9. The 6th Day (2000)
Arnold Schwarzenegger in een film over illegale kloning? Dat kan eigenlijk alleen maar vermakelijk zijn. In The 6th Day ontdekt zijn personage dat hij al gekloond is zonder dat hij het wist, en probeert hij uit te zoeken wie hem dat heeft aangedaan, en waarom.
Zoals je mag verwachten, zit deze film vol achtervolgingen, vuurgevechten en complotten, maar onder de actie ligt een serieus onderwerp, wat als iemand jouw identiteit steelt? En wat als jouw kloon denkt dat hij jou is? Niet de meest subtiele film op de lijst, maar zeker vermakelijk en met genoeg vragen om bij stil te staan.
10. Resident Evil Afterlife (2010)
In deze sci-fi horrorfilm ontdekt Alice, Milla Jovovich, dat ze niet uniek is. Ze is gekloond, meerdere keren zelfs. De film zit bomvol genetische experimenten, zombiechaos en over-the-top actie, maar het gegeven dat je vervangbaar bent, blijft interessant.
Deze film is minder filosofisch dan anderen in deze lijst, maar het idee van massaproductie van mensen, en wat dat doet met je gevoel van eigenwaarde, blijft knagen. Alice is niet alleen een actieheldin, maar ook een symbool van hoe technologie zelfs ons mens-zijn kan reduceren tot een productielijn.
11. Star Wars Attack of the Clones (2002)
Ja, het zit vol Jedi, lightsabers en politieke intriges, maar vergeet niet dat het hele Clone Wars-idee hier begint. In Attack of the Clones wordt een heel leger gemaakt van één man, Jango Fett. De film raakt slechts zijdelings de ethische kant van klonen, maar het grootschalige gebruik ervan in oorlogvoering zegt genoeg.
De film zelf is niet de beste uit de Star Wars-saga, maar het idee van een leger vol identieke soldaten die vechten zonder keuze raakt een kernpunt, wat is de waarde van een leven als het ontworpen is om op te offeren?
Conclusie
Films over klonen gaan zelden echt over technologie. Ze gaan over ons. Over wie we zijn, wat ons uniek maakt, en wat er gebeurt als die uniciteit ter discussie wordt gesteld. Of het nu een filosofisch drama is als Never Let Me Go, een eenzame reis als Moon, of een actiefilm als Gemini Man, het onderwerp blijft fascinerend.
Wat al deze films gemeen hebben, is dat ze je dwingen om even stil te staan bij iets dat we vaak voor lief nemen, je identiteit. Want als je gekloond zou worden, ben jij dan nog steeds jij?
Tags, klonen, sciencefictionfilms, identiteit, clone movies, ethiek, top 10 films, sci-fi, Bong Joon-ho, Mickey 17, Blade Runner, Moon
Over de auteur
